P. 1
ศาสนาประจําชาติไทย

ศาสนาประจําชาติไทย

|Views: 227|Likes:
Published by Thai_Buddhist

More info:

Published by: Thai_Buddhist on Mar 01, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/20/2011

pdf

text

original

ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต

)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
1



‘ศาสนาประจําชาติไทย’

พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมจิตฺโต)


ระยะนี้ ชาวพุ ทธออกมาเรี ยกรองใหบัญญัติ พระพุ ทธศาสนาเป นศาสนาประจํ าชาติ ไวใน
รัฐธรรมนู ญแหงราชอาณาจักรไทยฉบับลาสุ ด มี หลายคนตั้งขอสงสัยวาการที่รางรัฐธรรมนู ญ
บัญญัติไวในมาตรา 9 วา "พระมหากษัตริยทรงเปนพุทธมามกะและทรงเปนอัครศาสนูปถัมภก"
ยังไมเปนการเพียงพอที่จะรับประกันวาพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติละหรือ

ชาวพุ ทธผู ออกมาเรี ยกร องมี ความเห็ นว า บทบัญญัติ ในมาตราดังกล าวเพี ยงพอที่ จะประกันว า
พระพุทธศาสนาเปนศาสนาแหงชาติไทยก็จริง แตยังไมใชการรับรองวาพระพุทธศาสนาเปนศาสนา
ประจําชาติไทย

อะไรคือความแตกตางระหวางคําวา ศาสนาแหงชาติ (National Religion) กับคําวา ศาสนาประจํา
ชาติ (State Religion)

คําวา ศาสนาแหงชาติ หมายถึง ศาสนา ที่ประชาชนสวนใหญของประเทศนั้นๆ นับถือ ซึ่งรวมทั้ง
ประมุขหรือพระประมุขของประเทศนั้นก็นับถือดวย

คําวา ศาสนาประจําชาติ หมายถึง ศาสนาที่ทางราชการในประเทศนั้นๆ รับรองใหความสําคัญสูงสุด
ดวยการบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ ดังเชน รัฐธรรมนูญของอัฟกานิสถาน บัญญัติใหศาสนาอิสลาม
เปนศาสนาประจําชาติ รัฐธรรมนูญของพมา บัญญัติใหพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ

เมื่ อว าโดยพฤติ นัย พระพุ ทธศาสนาเปนศาสนาแห งชาติ ไทย เพราะมี คนไทยส วนใหญ นับถื อมา
ตั้งแตเริ่มสถาปนารัฐไทยในสมัยกรุงสุโขทัย และพระมหากษัตริยไทยทุกพระองคก็ทรงเปนพุทธ
ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
2
มามกะ แต เมื่อว าโดยนิ ติ นัย พระพุทธศาสนายังไม เป นศาสนาประจํ าชาติ ไทย เพราะยังไม มี การ
บัญญัติไวในรัฐธรรมนูญตั้งแตมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองใน พ.ศ. 2475

ในสมัยสมบู รณาสิ ทธิ ราชย การที่ พระมหากษัตริ ยทรงเป นพุ ทธมามกะ ถื อว าเป นการรับรอง
พระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติไทยอยูในตัว ตามหลักการแตโบราณที่วา "ศาสนาประจํา
ชาติเปนไปตามศาสนาของผูปกครอง (whose rule, his religion)"

ภายหลังการเปลี่ ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เป นต นมา ความเป นศาสนาประจํ าชาติ ของ
พระพุทธศาสนาควรมีการบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ ซึ่งถือวาเปนกฎหมายสูงสุดของประเทศ ทั้งนี้
ก็ เ พื่ อให ความเ ป นศาสนาประจํ าชาติ นี้ ได รั บการสื บทอดอย างเ ป นทางการมาจากสมั ย
สมบูรณาญาสิทธิราชยนั่นเอง

สถาบั นชาติ ได รั บการกล าวถึ งไว ในมาตรา 1 แห งร างรั ฐธรรมนู ญว า "ประเ ทศไทยเ ป น
ราชอาณาจักรอันหนึ่งอันเดียวจะแบงแยกมิได" และสถาบันพระมหากษัตริยไดรับการบัญญัติไวใน
มาตรา 2 ว า "ประเทศไทยมี การปกครองระบอบประชาธิ ปไตยอันมี พระมหากษัตริ ยทรงเป น
ประมุข"

ชาวพุ ทธเรี ยกร องให เ พิ่ มอี ก 1 มาตราที่ บั ญญั ติ เ กี่ ยวกั บสถาบั นพระพุ ทธศาสนาไว ในร าง
รัฐธรรมนูญวา "ประเทศไทยมีพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ" หรือจะเพิ่มขอความเขาใน
มาตรา 2 วา "ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข
และมีพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ" ดังนี้ก็ได

ถามีการบัญญัติเพิ่มเติมในรัฐธรรมนูญเชนวานี้ พระพุทธศาสนาซึ่งเคยเปนศาสนาประจําชาติไทย
ในสมัยสมบูรณาสิทธิราชยก็ชื่อวาไดรับการรับรองอยางเปนทางการใหเปนศาสนาประจําชาติไทย
ตอไป และจะไดไมตองมีใครมาโตแยงวาพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติหรือไม

เมื่ อมี การปรับปรุ งหลักสู ตรพระพุ ทธศาสนาในโรงเรี ยนแล ว นักวิ ชาการชาวพุ ทธเขี ยนลงใน
หนังสือแบบเรียนวาพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ นักวิชาการตางศาสนาไดสงหนังสือ
ทักทวงไปที่รัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการใหถอดขอความที่วานั้นออกจากแบบเรียน เขาให
เหตุผลวาเพราะรัฐธรรมนูญไมไดบัญญัติวาพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ

ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
3
เรื่ องไดยุ ติ ลงในที่ สุ ดเมื่ อนักวิ ชาการชาวพุทธท านนั้นอ างพระราชนิ พนธหรื อพระราชดํารัสของ
พระมหากษัตริยไทยที่ทรงประกาศไววา

"ขาพเจายอมรูสึกวา เปนหนาที่ของขาพเจาที่จะตองทํานุบํารุงพระพุทธศาสนา ซึ่งเปนสิ่งคูกับพระ
ราชอาณาจักร ให ดํ าเนิ นไปในทางวัฒนาถาวรพร อมกันทั้งสองฝ าย" (พระบาทสมเด็ จพระป ย
มหาราช รัชกาลที่ 5)

"ถาขาพเจาจะขอแกทานทั้งหลายวา พุทธศาสนาเปนของไทย เรามาชวนกันนับถือพระพุทธศาสนา
เถิด... เพราะเหตุฉะนั้น เปนความจําเปนที่เราทั้งหลาย ผูเปนไทยจะตองมั่นอยูในศาสนาพระพุทธ
ซึ่งเปนศาสนาสําหรับชาติเรา..." (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจาอยูหัว รัชกาลที่ 6)

"เมื่อขาพเจามีโอกาสไปเยือนสํานักวาติกัน เมื่อปคริสตศักราช 1860 สมเด็จพระสันตะปาปาจอหน
ปอล ที่ 2 ตรัสถามถึงคนไทยนับถือศาสนามากนอยเพียงใด ขาพเจาทูลตอบวา คนไทยเปนศาสนิก
ชนที่ดีทั่ วกัน สวนใหญนับถือพระพุทธศาสนา อันเปนศาสนาประจํ าชาติ " (พระบาทสมเด็จพระ
เจาอยูหัว รัชกาลปจจุบัน)

ดังนั้น การที่ ชาวพุ ทธเรี ยกร องให มี การบัญญัติ ว า พระพุ ทธศาสนาเป นศาสนาประจํ าชาติ ไว ใน
รัฐธรรมนูญก็เพื่อใหมีการับรองสถานะของพระพุทธศาสนาที่เปนศาสนาแหงชาติอยู แลวโดยพฤติ
นัยนั้นให เปนศาสนาประจํ าชาติโดยนิ ตินัยอย างชนิ ดที่ไมอาจมี ใครโต แย งได ทั้งในป จจุบันและ
อนาคต

ในโลกป จจุ บัน มี ประเทศที่ ประกาศอย างเป นทางการไว ในรัฐธรรมนู ญว า มี ศาสนาคริ สตเป น
ศาสนาประจําชาติ จํานวนกวา 15 ประเทศ ตัวอยางเชน รัฐธรรมนูญฃองประเทศเดนมารกบัญญัติ
ว า "ศาสนาคริ สตลู เธอแรนเป นศาสนาประจํ าชาติ เดนมารกที่ จะต องได รับการอุ ปถัมภจากรัฐ"
รัฐธรรมนู ญของประเทศกรี ซบัญญัติ ว า "ศาสนาสํ าคัญในประเทศกรี ซคื อศาสนาคริ สตออรธอด
อกซตะวันออก... พระคัมภีรไบเบิ้ลอันศักดิ์สิทธิ์ตองไดรับการอนุรักษไวโดยไมมีการดัดแปลง"

ประเทศที่ประกาศอยางเปนทางการไวในรัฐธรรมนูญวา มีศาสนาอิสลามเปนศาสนาประจําชาติ มี
จํานวน 30 ประเทศ ตัวอยางเชน รัฐธรรมนูญฃองประเทศมาเลเซีย บัญญัติวา "อิสลามเปนศาสนา
แห งสหพั นธรั ฐมาเลเซี ย แต ก็ อาจปฏิ บั ติ ศาสนาอื่ นได ด วยสั นติ และสามั คคี ในทุ กส วนของ
สหพันธรัฐ" รัฐธรรมนู ญของประเทศอัฟกานิ สถานบัญญัติ ว า "ศาสนาอิ สลามที่ ศักดิ์สิ ทธิ์เป น
ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
4
ศาสนาแหงอัฟกานิสถาน ในสาธารณรัฐอัฟกานิสถานจะไมมีกฎหมายใดขัดแยงกับหลักการของ
ศาสนาอิสลามที่ศักดิ์สิทธิ์"

ประเทศที่ประกาศอยางเปนทางการไวในรัฐธรรมนูญวา มีพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติมี
เพียง 4 ประเทศเทานั้น คือ ศรีลังกา พมา กัมพูชา ภูฏาน ตัวอยางเชน รัฐธรรมนูญของประเทศศรี
ลังกาบัญญัติวา "สาธารณรัฐศรีลังกายกพระพุทธศาสนาไวในสถานะสําคัญสูงสุดและถือเปนหนาที่
ของรัฐที่ จะต องอุ ปถัมภบํ ารุ งพระพุ ทธศาสนาและในขณะเดี ยวกันก็ ประกันสิ ทธิ ของทุ กศาสนา
ตามที่บัญญัติไวในมาตรา 10 และ 14" รัฐธรรมนูญของประเทศภูฎาน บัญญัติวา "พระพุทธศาสนา
เปนมรดกทางจิตใจของภูฎาน ซึ่งสงเสริมหลักการและคานิยมแหงสันติ อหิงสา กรุณาและขันติ"

แตประเทศไทยที่มีพระพุทธศาสนาเปนรากฐานของวัฒนธรรมไทย มีสํานักงานใหญขององคการ
พุทธศานิกสัมพันธแหงโลกตั้งอยูเปนการถาวรมาตั้งแต พ.ศ. 2512 และมีพุทธมณฑลที่ชาวพุทธทั่ว
โลกยอมรับว าเป นศู นยกลางพระพุ ทธศาสนาของโลกตั้งแต พ.ศ. 2548 ยังไม มี การบัญญัติ ใน
รัฐธรรมนูญใหพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ

หลายคนแสดงความหวงใยวา การที่รัฐธรรมนูญบัญญัติใหพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ
จะเปนเหตุใหชาวไทยตางศาสนาถูกกดขี่กีดกันทางศาสนา หรืออาจเปนชนวนยั่วยุใหความขัดแยง
ในสามจังหวัดชายแดนภาคใตลุกโชนยิ่งขึ้น

ในประเด็นที่ เกี่ ยวกับความรุนแรงในสามจังหวัดชายแดนภาคใต นั้น ทางคณะมนตรี ความมั่ นคง
แห งชาติ (คมช.) ยื นยันว าไม ได เกิ ดจากความขัดแย งของผู ที่ นับถื อพระพุ ทธศาสนาและศาสนา
อิ สลาม แต เป นการสร างความวุ นวายและก อการร ายของกลุ มที่ ไม มี ศาสนาที่ ต องการแบ งแยก
ดิ นแดน ทางคมช.จึ งมี มติ เป นเอกฉันทว า ไม ขัดข อง หากจะบัญญัติ พระพุ ทธศาสนาเป นศาสนา
ประจําชาติไวในรัฐธรรมนูญ

ประเด็นที่วาชาวไทยที่นับถือศาสนาอื่นอาจถูกกีดกันหรือกดขี่ทางศาสนา ถารัฐธรรมนูญบัญญัติให
พระพุ ทธศาสนาเ ป นศาสนาประจํ าชาติ นั้น เ กิ ดจากความหวาดระแวงว าการบั ญญั ติ ให
พระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติไวในรัฐธรรมนูญจะนําไปสูการบังคับใหคนไทยตองนับถือ
แตพระพุทธศาสนาและจะมีการกีดกันหรือกดขี่ศาสนาอื่นไปพรอมกัน

ในเดือนมีนาคม 2549 นายอับดุล ราหมัน ชาวอัฟกานิสถานถูกจับขอหาเลิกนับถือศาสนาอิสลาม
และหันไปนับถื อศาสนาคริ สต ถ ามี การพิ สู จนได ว าเปลี่ ยนศาสนาจริ ง เขาจะถู กศาลพิ พากษา
ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
5
ประหารชีวิต คดีนี้โดงดังไปทั่วโลกเมื่อผูนําประเทศมหาอํานาจไดกดดันรัฐบาลอัฟกานิสถานเพื่อ
ไมใหประหารชีวิตชายคนนี้

เมื่อพระสงฆในพระพุทธศาสนาเดินทางเขาไปในประเทศมาเลเซียซึ่งมีศาสนาอิสลามเปนศาสนา
ประจํ าชาติ ก็ ถู กห ามมิ ให เผยแผ พระพุ ทธศาสนาแก ภู มิ บุ ตรคื อชาวมาเลเซี ยมุ สลิ มมิ ฉะนั้นจะมี
ความผิดตามกฎหมาย

ในประเทศพมาซึ่งมีพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติไดมีนโยบายกีดกันไมใหคนที่นับถือ
ศาสนาอื่นซึ่งรับราชการทหารมียศสูงกวาพันเอก

พระพุ ทธศาสนาในประเทศไทยแต โบราณมาเป นศาสนาที่ ประนี ประนอมกับศาสนาอื่ นมาโดย
ตลอด โดยไม เคยมี การบังคับให คนไทยต องนับถื อแต พระพุ ทธศาสนา และไม เคยมี การกี ดกัน
ศาสนาอื ่ นไม ให เ ผยแผ ในประเ ทศไทย ทั้งไม เ คยกี ดกั นคนไทยที่ นั บถื อศาสนาอื่ นไม ให
เจริญกาวหนาในสังคมไทย ดังที่เราไดเห็นศาสนิกชนแหงศาสนาอื่นสามารถดํารงตําแหนงสําคัญ
ในคณะรัฐบาล เปนประธานรัฐสภาและเปนผูบัญชาการเหลาทัพ เปนตน

เพื่อเปนหลักประกันวาจะไมมีการกีดกันหรือกดขี่ทางศาสนาเกิดขึ้นในสังคมไทย รัฐธรรมนูญฉบับ
ที่ผานมาและรางรัฐธรรมนูญฉบับลาสุดก็ไดบัญญัติเรื่องการคุมครองสิทธิ เสรีภาพและความเสมอ
ภาคในสังคมไทยไวดังตอไปนี้

“มาตรา 30 บุคคลยอมเสมอกันในกฎหมายและไดรับความคุมครองตามกฎหมายเทาเทียมกัน ชาย
และหญิงมีสิทธิเทาเทียมกัน

การเลือกปฏิบัติโดยไมเปนธรรมตอบุคคลเพราะเหตุแหงความแตกตางในเรื่องถิ่นกําเนิด เชื้อชาติ
ภาษา เพศ อายุ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความ
เชื่ อทางศาสนา การศึ กษาอบรมหรื อความคิ ดเห็ นทางการเมื อง อั นไม ขั ดต อบทบั ญญั ติ แห ง
รัฐธรรมนูญ จะกระทํามิได

มาตรา 37 บุคคลยอมมีเสรี ภาพบริบู รณในการถือศาสนา นิกายของศาสนา หรือลัทธินิ ยมในทาง
ศาสนา และย อมมี เสรี ภาพในการปฏิ บัติ ตามศาสนธรรม ศาสนบัญญัติ หรื อปฏิ บัติ พิ ธี กรรมตาม
ความเชื่ อถื อของตน เมื่ อไม เป นปฏิ ป กษต อหน าที่ ของพลเมื องและไม เป นการขัดต อความสงบ
เรียบรอยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน
ศาสนาประจําชาติไทย พระธรรมโกศาจารย (ประยูร ธมฺมยจิตฺโต)
เอกสารเชิงวิชาการ องคกรพระธรรมทูตไทยในสหราชอาณาจักรและไอรแลนดเหนือ
6

ในการใชเสรีภาพดังกลาวตามวรรคหนึ่ง บุคคลยอมไดรับความคุมครองมิใหรัฐกระทําการใด ๆ อัน
เปนการรอนสิทธิหรือเสียประโยชนอันควรมีควรได เพราะเหตุที่ถือศาสนา นิกายของศาสนา ลัทธิ
นิยมในทางศาสนา หรือปฏิบัติตามศาสนธรรม ศาสนบัญญัติ หรือปฏิบัติพิธีกรรมตามความเชื่อถือ
แตกตางจากบุคคลอื่น"

ถาชาวพุทธตองการใหพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติแบบผูกขาด ชนิดไมมีคูแขงจริงๆก็คง
ตองเรียกรองใหตัดมาตรา 30 และมาตรา 37 ออกจากรางรัฐธรรมนูญอีกดวย แตในความเปนจริง
ชาวพุทธตองการใหคงมาตราทั้งสองไวในรางรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้เพราะพระพุทธศาสนาสอนใหคน
ไทยใจกวางและรักสันติ

เมื่อศาสนิกชนแหงศาสนาอื่นไดอานพบมาตราทั้งสองนี้แลวก็จะเกิดความอุนใจวาสิทธิ เสรีภาพ
และความเสมอภาคทางศาสนาของพวกเขาไมไดถูกริดรอนไปแตอยางใด และถาจะใหความอุนใจ
แก ศาสนิ กชนของศาสนาอื่ นก็ ควรเพิ่ มข อความเกี่ ยวกั บศาสนาอื่ นไว ในมาตราเดี ยวกั นตาม
แบบอยางรัฐธรรมนูญของเดนมารกและมาเลเซียวา "พระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติของ
ประเทศไทย รัฐตองใหความอุปถัมภและคุมครองพระพุทธศาสนาและศาสนาอื่น"

เมื่ อมี การกล าวถึ งพระพุ ทธศาสนาและศาสนาอื่ นไว ในรัฐธรรมนู ญมาตราเดี ยวกันอย างนี้ แม
รัฐธรรมนูญจะบัญญัติใหพระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติของประเทศไทยก็จะไมมีอะไรไป
รอนสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคทางศาสนาของศาสนิกชนในศาสนาอื่น

ถึงเวลาแลวหรือยังที่ประเทศไทยซึ่งมีพระพุทธศาสนาเปนรากฐานของวัฒนธรรมไทย มีสํานักงาน
ใหญขององคการพุทธศานิกสัมพันธแหงโลกตั้งอยูเปนการถาวร และมีพุทธมณฑลที่ชาวพุทธทั่ว
โลกยอมรั บว าเ ป นศู นย กลางพระพุ ทธศาสนาของโลก จะได บั ญญั ติ ในรั ฐธรรมนู ญให
พระพุทธศาสนาเปนศาสนาประจําชาติ

ที่มา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย 2550

สามารถดาวโหลดไฟลนี้ได ที่
www.thaimonks.org.uk/dload/b_nation.pdf

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->